Κράνη Ασφαλείας και Προστασία Κεφαλής: Πώς να επιλέξετε το κατάλληλο κράνος εργασίας

Τι είναι το προστατευτικό κράνος εργασίας

Το προστατευτικό κράνος εργασίας είναι εξοπλισμός που έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει την κεφαλή από πιθανούς τραυματισμούς. Ανάλογα με τον τύπο του, μπορεί να προστατεύει από:

• πτώση αντικειμένων,
• πρόσκρουση στο επάνω μέρος της κεφαλής,
• πλευρική πρόσκρουση,
• διάτρηση από αιχμηρά αντικείμενα,
• ηλεκτρικούς κινδύνους,
• θερμότητα,
• λιωμένα μέταλλα,
• μικροχτυπήματα σε χαμηλά εμπόδια,
• κινδύνους ειδικών εργασιών, όπως εργασίες σε ύψος ή ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις.

Δεν είναι όλα τα προϊόντα προστασίας κεφαλής ίδια. Άλλο προϊόν είναι το κλασικό κράνος ασφαλείας εργοταξίου, άλλο το προστατευτικό καπέλο τύπου bump cap και άλλο το κράνος για ειδικές εργασίες υψηλού κινδύνου.

Πότε απαιτείται κράνος ασφαλείας

Κράνος ασφαλείας απαιτείται όταν υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού της κεφαλής από τις συνθήκες της εργασίας.

Ενδεικτικά, χρησιμοποιείται σε:

• εργοτάξια,
• οικοδομές,
• τεχνικά έργα,
• βιομηχανίες,
• αποθήκες,
• ορυχεία,
• λατομεία,
• δασικές εργασίες,
• εργασίες συντήρησης,
• ηλεκτρολογικές εργασίες,
• χώρους με γερανούς ή ανυψωτικά μέσα,
• χώρους όπου υπάρχει κίνδυνος πτώσης αντικειμένων,
• χώρους με χαμηλά εμπόδια ή μεταλλικές κατασκευές.

Η επιλογή πρέπει να γίνεται μετά από εκτίμηση κινδύνου, ώστε να επιλεγεί το κατάλληλο προϊόν και το σωστό πρότυπο.

Ποια πρότυπα ισχύουν για την προστασία κεφαλής

Τα κράνη ασφαλείας και τα μέσα προστασίας κεφαλής πρέπει να διαθέτουν σήμανση CE και να συμμορφώνονται με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για τα Μέσα Ατομικής Προστασίας.

Το σωστό πρότυπο εξαρτάται από τον τύπο του προϊόντος και τη χρήση για την οποία προορίζεται.

Ενδεικτικά πρότυπα ανά τύπο προϊόντος

Για σωστή τεχνική περιγραφή, πρέπει πάντα να ελέγχεται η σήμανση πάνω στο προϊόν, το τεχνικό φυλλάδιο και η Δήλωση Συμμόρφωσης του κατασκευαστή.

EN 397: Βιομηχανικά κράνη ασφαλείας

Το EN 397 είναι το βασικό ευρωπαϊκό πρότυπο για τα βιομηχανικά κράνη ασφαλείας. Αφορά κράνη που προορίζονται κυρίως για προστασία από πτώση αντικειμένων και κρούση στο επάνω μέρος της κεφαλής.

Τα κράνη EN 397 χρησιμοποιούνται συχνά σε:

• οικοδομές,
• εργοτάξια,
• βιομηχανίες,
• τεχνικά έργα,
• αποθήκες,
• χώρους συντήρησης,
• γενικές εργασίες όπου υπάρχει κίνδυνος πτώσης αντικειμένων.

Ανάλογα με το μοντέλο και τις δοκιμές που έχει περάσει, ένα κράνος EN 397 μπορεί να διαθέτει και επιπλέον χαρακτηριστικά, όπως:

• προστασία σε χαμηλές θερμοκρασίες,
• προστασία σε υψηλές θερμοκρασίες,
• ηλεκτρική μόνωση 440 V AC,
• προστασία από πλευρική παραμόρφωση,
• προστασία από πιτσιλίσματα λιωμένου μετάλλου.

Αυτά τα πρόσθετα χαρακτηριστικά δεν υπάρχουν απαραίτητα σε όλα τα κράνη. Πρέπει να ελέγχονται στη σήμανση και στο τεχνικό φυλλάδιο του προϊόντος.

EN 812: Προστατευτικά καπέλα τύπου bump cap

Το EN 812 αφορά τα προστατευτικά καπέλα τύπου bump cap. Αυτά τα προϊόντα προστατεύουν από ελαφρά χτυπήματα της κεφαλής σε σταθερά αντικείμενα, όπως χαμηλές οροφές, ράφια, δοκάρια, σωληνώσεις ή μεταλλικές κατασκευές.

Τα bump caps χρησιμοποιούνται συχνά σε:

• αποθήκες,
• συνεργεία,
• βιομηχανικούς χώρους,
• logistics,
• χώρους συντήρησης,
• εργασίες όπου υπάρχει κίνδυνος μικροχτυπημάτων.

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι τα bump caps δεν αντικαθιστούν τα κράνη ασφαλείας EN 397. Δεν είναι κατάλληλα για προστασία από πτώση αντικειμένων, αιωρούμενα φορτία ή βαριές κρούσεις.

Αν υπάρχει κίνδυνος από αντικείμενα που πέφτουν από ύψος, πρέπει να επιλέγεται κράνος ασφαλείας EN 397 και όχι bump cap EN 812.

EN 14052: Κράνη υψηλής απόδοσης

Το EN 14052 αφορά κράνη υψηλής απόδοσης για βιομηχανική χρήση. Αυτά τα κράνη προορίζονται για πιο απαιτητικές εργασίες, όπου μπορεί να απαιτείται αυξημένη προστασία σε σχέση με ένα τυπικό κράνος EN 397.

Τα κράνη EN 14052 μπορεί να χρησιμοποιηθούν σε χώρους με αυξημένους κινδύνους από:

• ισχυρότερες κρούσεις,
• πλευρικές προσκρούσεις,
• απαιτητικές βιομηχανικές εφαρμογές,
• εργασίες όπου απαιτείται υψηλότερο επίπεδο προστασίας.

Η επιλογή κράνους EN 14052 πρέπει να γίνεται όταν η εκτίμηση κινδύνου δείχνει ότι απαιτείται αυξημένη προστασία κεφαλής.

EN 50365: Ηλεκτρομονωτικά κράνη

Το EN 50365 αφορά ηλεκτρομονωτικά κράνη που χρησιμοποιούνται για εργασίες σε ή κοντά σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις χαμηλής τάσης.

Χρησιμοποιούνται κυρίως σε:

• ηλεκτρολογικές εργασίες,
• εργασίες συντήρησης ηλεκτρικών εγκαταστάσεων,
• πίνακες χαμηλής τάσης,
• βιομηχανικές ηλεκτρολογικές εφαρμογές,
• εργασίες όπου υπάρχει κίνδυνος επαφής με ηλεκτρικά μέρη.

Για ηλεκτρολογικές εργασίες δεν αρκεί να γράφει απλά ένα κράνος EN 397. Πρέπει να ελέγχεται αν διαθέτει και το κατάλληλο ηλεκτρικό χαρακτηριστικό ή το πρότυπο EN 50365, ανάλογα με τον κίνδυνο και την εφαρμογή.

EN 12492: Κράνη για εργασίες σε ύψος

Το EN 12492 αφορά κράνη ορειβατικού τύπου και χρησιμοποιείται συχνά σε κράνη που προορίζονται για εργασίες σε ύψος ή εργασίες με ανάγκη αυξημένης συγκράτησης στο κεφάλι.

Τέτοια κράνη χρησιμοποιούνται σε:

• εργασίες σε ύψος,
• τεχνικές εργασίες με σχοινιά,
• συντηρήσεις σε δύσκολα σημεία,
• αναρριχητικές ή κάθετες εργασίες,
• περιπτώσεις όπου απαιτείται σταθερή εφαρμογή και υποσιάγωνο.

Σε επαγγελματική χρήση, πολλά κράνη για εργασίες σε ύψος μπορεί να διαθέτουν συνδυασμό προτύπων, όπως EN 397 και EN 12492. Πρέπει πάντα να ελέγχεται η Δήλωση Συμμόρφωσης, γιατί το κάθε πρότυπο καλύπτει διαφορετικές απαιτήσεις.

Πώς επιλέγουμε το σωστό κράνος ασφαλείας

Η επιλογή κράνους πρέπει να γίνεται με βάση τους κινδύνους της εργασίας και όχι μόνο με βάση την τιμή ή το χρώμα.

Πριν επιλεγεί ένα κράνος, πρέπει να εξετάζονται:

• αν υπάρχει κίνδυνος πτώσης αντικειμένων,
• αν υπάρχει κίνδυνος πρόσκρουσης σε σταθερά αντικείμενα,
• αν απαιτείται πλευρική προστασία,
• αν υπάρχει ηλεκτρικός κίνδυνος,
• αν υπάρχει θερμότητα ή λιωμένο μέταλλο,
• αν η εργασία γίνεται σε ύψος,
• αν απαιτείται υποσιάγωνο,
• αν το κράνος πρέπει να συνδυαστεί με προσωπίδα, ωτοασπίδες ή φακό,
• αν απαιτείται αερισμός,
• αν το κράνος πρέπει να είναι κατάλληλο για χειμερινή ή θερμή χρήση,
• αν το προϊόν διαθέτει το σωστό πρότυπο EN για τη χρήση του.

Το κατάλληλο κράνος είναι αυτό που καλύπτει τον πραγματικό κίνδυνο της εργασίας και εφαρμόζει σωστά στον χρήστη.

Σωστή εφαρμογή και άνεση

Ένα κράνος ασφαλείας προστατεύει σωστά μόνο όταν εφαρμόζει σωστά στο κεφάλι.

Ο εσωτερικός ιμάντας πρέπει να ρυθμίζεται έτσι ώστε το κράνος να παραμένει σταθερό, χωρίς να πιέζει υπερβολικά. Το κράνος δεν πρέπει να πέφτει όταν ο εργαζόμενος σκύβει, ούτε να μετακινείται έντονα όταν γυρίζει το κεφάλι του.

Η ανάρτηση και ο κεφαλόδεσμος πρέπει να ρυθμίζονται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Αν απαιτείται υποσιάγωνο, αυτό πρέπει να είναι συμβατό με το κράνος και σωστά ρυθμισμένο.

Δεν πρέπει να γίνονται τροποποιήσεις στο κράνος, όπως τρύπες, βάψιμο, αυτοκόλλητα ή προσθήκη εξαρτημάτων, εκτός αν το επιτρέπει ο κατασκευαστής.

Μπορώ να φοράω καπέλο ή κουκούλα κάτω από το κράνος;

Γενικά, δεν πρέπει να φοριούνται απλά καπέλα, χοντρές κουκούλες ή άλλα αντικείμενα κάτω από το κράνος, γιατί μπορεί να επηρεάσουν την εφαρμογή και την απόδοση της προστασίας.

Για χαμηλές θερμοκρασίες πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο ειδικές επενδύσεις ή θερμικά αξεσουάρ που είναι εγκεκριμένα από τον κατασκευαστή του κράνους.

Το ίδιο ισχύει για μπαντάνες, σκούφους συγκόλλησης ή άλλα αξεσουάρ. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο όταν δεν επηρεάζουν τη σωστή εφαρμογή και όταν είναι αποδεκτά από τον κατασκευαστή.

Υπάρχει συγκεκριμένο χρώμα για κάθε κράνος;

Τα ευρωπαϊκά πρότυπα δεν επιβάλλουν συγκεκριμένο χρώμα κράνους ανά ειδικότητα. Το χρώμα δεν καθορίζει από μόνο του το επίπεδο προστασίας.

Κάθε εταιρεία ή εργοτάξιο μπορεί να εφαρμόζει δικό του σύστημα χρωματικής κωδικοποίησης. Για παράδειγμα:

• λευκό κράνος για μηχανικούς ή επιβλέποντες,
• κίτρινο κράνος για εργατοτεχνικό προσωπικό,
• μπλε κράνος για τεχνικό προσωπικό,
• πράσινο κράνος για επισκέπτες, νέους εργαζόμενους ή υπεύθυνους ασφάλειας,
• κόκκινο κράνος για πυρασφάλεια ή ειδικές ομάδες.

Αυτή η χρωματική διάκριση είναι οργανωτική επιλογή του χώρου εργασίας και όχι απαίτηση του προτύπου. Το σημαντικότερο είναι το κράνος να έχει το σωστό πρότυπο και να καλύπτει τον πραγματικό κίνδυνο.

Έχει ημερομηνία λήξης το κράνος ασφαλείας;

Τα κράνη ασφαλείας συνήθως φέρουν σήμανση με τον μήνα και το έτος κατασκευής. Ο κατασκευαστής μπορεί να ορίζει την αναμενόμενη διάρκεια ζωής του προϊόντος, ανάλογα με το υλικό, τη χρήση και τις συνθήκες αποθήκευσης.

Η διάρκεια ζωής μπορεί να επηρεαστεί από:

• έκθεση στον ήλιο,
• υψηλές θερμοκρασίες,
• χημικές ουσίες,
• υγρασία,
• χτυπήματα,
• κακή αποθήκευση,
• καθημερινή έντονη χρήση.

Το κράνος πρέπει να ελέγχεται τακτικά και να αντικαθίσταται όταν εμφανίζει φθορές ή όταν έχει ξεπεράσει τη διάρκεια ζωής που ορίζει ο κατασκευαστής.

Πότε πρέπει να αντικαθίσταται ένα κράνος

Ένα κράνος πρέπει να αντικαθίσταται άμεσα όταν:

• έχει δεχθεί δυνατό χτύπημα,
• έχει πέσει πάνω του αντικείμενο,
• έχει ρωγμές,
• έχει βαθουλώματα,
• έχει παραμορφωθεί,
• έχει χάσει την ελαστικότητά του,
• έχει αλλοιωθεί από ήλιο ή χημικά,
• έχει φθαρμένη ανάρτηση,
• δεν εφαρμόζει σωστά,
• λείπουν εξαρτήματα,
• δεν διαβάζεται πλέον η σήμανση.

Ακόμη και αν δεν φαίνεται εξωτερική ζημιά, ένα κράνος που έχει δεχθεί σοβαρό χτύπημα πρέπει να αντικαθίσταται, γιατί η εσωτερική του δομή μπορεί να έχει επηρεαστεί.

Συντήρηση και αποθήκευση

Η σωστή φροντίδα βοηθά το κράνος να διατηρεί την απόδοσή του.

Βασικές οδηγίες:

• καθαρίζουμε το κράνος σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή,
• δεν χρησιμοποιούμε ισχυρά χημικά ή διαλύτες,
• αποθηκεύουμε το κράνος σε καθαρό και ξηρό σημείο,
• αποφεύγουμε την παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο όταν δεν χρησιμοποιείται,
• δεν το αφήνουμε στο παρμπρίζ αυτοκινήτου,
• ελέγχουμε τακτικά το κέλυφος,
• ελέγχουμε την ανάρτηση και τον κεφαλόδεσμο,
• αντικαθιστούμε μόνο με γνήσια ανταλλακτικά του κατασκευαστή.

Το κράνος δεν πρέπει να τροποποιείται, να τρυπιέται ή να βάφεται, εκτός αν υπάρχει σχετική οδηγία και έγκριση από τον κατασκευαστή.

Συμπέρασμα

Η προστασία της κεφαλής είναι απαραίτητη σε κάθε χώρο εργασίας όπου υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού από πτώση αντικειμένων, πρόσκρουση, ηλεκτρικό ρεύμα, θερμότητα ή άλλους επαγγελματικούς κινδύνους.

Δεν χρησιμοποιείται το ίδιο πρότυπο για όλα τα προϊόντα προστασίας κεφαλής. Για παράδειγμα, τα βιομηχανικά κράνη ασφαλείας καλύπτονται κυρίως από το EN 397, τα προστατευτικά καπέλα τύπου bump cap από το EN 812, τα κράνη υψηλής απόδοσης από το EN 14052, ενώ τα ηλεκτρομονωτικά κράνη από το EN 50365.

Για σωστή επιλογή πρέπει πάντα να ελέγχονται η σήμανση CE, το τεχνικό φυλλάδιο, η Δήλωση Συμμόρφωσης και οι οδηγίες χρήσης του κατασκευαστή.

Στην PROSTASIA SAFETY, μπορείτε να βρείτε κράνη ασφαλείας, προστατευτικά καπέλα εργασίας, κράνη για ηλεκτρολογικές εργασίες και μέσα ατομικής προστασίας για επαγγελματική χρήση, ανάλογα με τις ανάγκες του χώρου εργασίας σας.

Επικοινωνήστε μαζί μας για να σας βοηθήσουμε να επιλέξετε το κατάλληλο κράνος ασφαλείας για τη δική σας εφαρμογή.