Γάντια Χημικής Προστασίας: Πώς να επιλέξετε το κατάλληλο γάντι για κάθε εργασία

Γιατί είναι σημαντική η σωστή επιλογή γαντιών χημικής προστασίας

Τα γάντια χημικής προστασίας αποτελούν βασικό Μέσο Ατομικής Προστασίας για εργαζομένους που έρχονται σε επαφή με χημικές ουσίες, υγρά, διαλύτες, λάδια, καθαριστικά, οξέα, βάσεις ή άλλους επικίνδυνους παράγοντες.

Η επιλογή τους δεν πρέπει να γίνεται τυχαία. Κάθε χημική ουσία έχει διαφορετική συμπεριφορά απέναντι σε κάθε υλικό γαντιού. Για αυτόν τον λόγο, δεν υπάρχει ένα γάντι που να είναι κατάλληλο για όλες τις χημικές ουσίες και για όλες τις εργασίες.

Ένα σωστά επιλεγμένο γάντι μπορεί να προστατεύσει το δέρμα από ερεθισμούς, χημικά εγκαύματα, απορρόφηση επικίνδυνων ουσιών και σοβαρούς επαγγελματικούς κινδύνους.

Κανένα γάντι δεν είναι κατάλληλο για όλες τις χημικές ουσίες

Συχνά στα δελτία δεδομένων ασφαλείας των χημικών προϊόντων αναφέρεται η φράση «χρησιμοποιήστε αδιαπέραστα γάντια». Στην πράξη, όμως, κανένα υλικό δεν παραμένει αδιαπέραστο για πάντα.

Ορισμένες χημικές ουσίες μπορούν να περάσουν μέσα από το υλικό του γαντιού πολύ γρήγορα, ενώ άλλες χρειάζονται περισσότερο χρόνο. Για αυτό είναι απαραίτητο να ελέγχεται πάντα η συμβατότητα του γαντιού με τη συγκεκριμένη χημική ουσία.

Η επιλογή πρέπει να βασίζεται σε τεχνικά στοιχεία, όπως:

• το είδος της χημικής ουσίας,
• η συγκέντρωσή της,
• ο χρόνος επαφής,
• το υλικό του γαντιού,
• το πάχος του γαντιού,
• η μηχανική αντοχή,
• οι οδηγίες του κατασκευαστή,
• η Δήλωση Συμμόρφωσης,
• το κατάλληλο ευρωπαϊκό πρότυπο.

Ποια πρότυπα ισχύουν για τα γάντια χημικής προστασίας

Τα γάντια χημικής προστασίας πρέπει να διαθέτουν σήμανση CE και να συμμορφώνονται με τα κατάλληλα ευρωπαϊκά πρότυπα, ανάλογα με τον κίνδυνο και τη χρήση.

Το βασικό πρότυπο για όλα τα γάντια προστασίας είναι το EN ISO 21420, το οποίο αφορά τις γενικές απαιτήσεις, όπως εργονομία, άνεση, ασφάλεια υλικών, μεγέθη, σήμανση και πληροφορίες χρήσης.

Για τα γάντια που προορίζονται για προστασία από χημικές ουσίες και μικροοργανισμούς, η βασική σειρά προτύπων είναι η EN ISO 374.

Ενδεικτικά πρότυπα ανά χρήση

Για σωστή τεχνική περιγραφή, πρέπει πάντα να ελέγχεται η Δήλωση Συμμόρφωσης και το τεχνικό φυλλάδιο του συγκεκριμένου προϊόντος. Δεν γράφουμε γενικά «EN 374» αν το προϊόν αναφέρει συγκεκριμένα EN ISO 374-1 Type A, Type B ή Type C.

Τι σημαίνει EN ISO 374-1 Type A, Type B και Type C

Το πρότυπο EN ISO 374-1 ταξινομεί τα γάντια χημικής προστασίας σε τρεις βασικές κατηγορίες, ανάλογα με την αντοχή τους σε συγκεκριμένες χημικές ουσίες.

Type A

Τα γάντια Type A προσφέρουν την υψηλότερη χημική προστασία μέσα στην ταξινόμηση του EN ISO 374-1. Πρέπει να παρουσιάζουν χρόνο διάτρησης τουλάχιστον 30 λεπτών για τουλάχιστον 6 χημικές ουσίες από τη λίστα δοκιμών του προτύπου.

Είναι κατάλληλα για εργασίες με μεγαλύτερη ή πιο απαιτητική χημική έκθεση.

Type B

Τα γάντια Type B πρέπει να παρουσιάζουν χρόνο διάτρησης τουλάχιστον 30 λεπτών για τουλάχιστον 3 χημικές ουσίες.

Είναι κατάλληλα για εργασίες με συγκεκριμένες χημικές ουσίες, όταν έχει ελεγχθεί ότι το γάντι καλύπτει τις ουσίες που χρησιμοποιούνται.

Type C

Τα γάντια Type C πρέπει να παρουσιάζουν χρόνο διάτρησης τουλάχιστον 10 λεπτών για τουλάχιστον 1 χημική ουσία.

Είναι κατάλληλα κυρίως για περιορισμένη ή σύντομη επαφή, ανάλογα πάντα με τη χημική ουσία και τις οδηγίες του κατασκευαστή.

Βασικοί όροι που πρέπει να γνωρίζετε

Διαπερατότητα

Η διαπερατότητα δείχνει πόσο γρήγορα μια χημική ουσία μπορεί να περάσει μέσα από το υλικό του γαντιού. Όσο μεγαλύτερος είναι ο ρυθμός διαπερατότητας, τόσο πιο γρήγορα μειώνεται η προστασία.

Χρόνος διάτρησης

Ο χρόνος διάτρησης δείχνει πόση ώρα χρειάζεται μια χημική ουσία για να περάσει από την εξωτερική πλευρά του γαντιού στην εσωτερική. Είναι ένας από τους πιο σημαντικούς δείκτες για το πόσο μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια ένα γάντι.

Διείσδυση

Η διείσδυση αφορά τη διαρροή χημικής ουσίας μέσα από ραφές, μικρές τρύπες, ατέλειες ή άλλα σημεία του γαντιού. Για αυτό τα γάντια πρέπει να ελέγχονται πριν από κάθε χρήση.

Φθορά υλικού

Η φθορά του υλικού εμφανίζεται όταν το γάντι αλλοιώνεται λόγω επαφής με μια χημική ουσία. Το υλικό μπορεί να σκληρύνει, να μαλακώσει, να φουσκώσει, να χάσει την αντοχή του ή ακόμη και να διαλυθεί.

Πώς επιλέγουμε το σωστό γάντι χημικής προστασίας

Πριν επιλεγεί ένα γάντι, πρέπει να αξιολογούνται οι πραγματικές συνθήκες της εργασίας. Η επιλογή πρέπει να γίνεται με βάση την εργασία και όχι μόνο με βάση τη γενική περιγραφή του προϊόντος.

Πρέπει να εξετάζονται:

• ποια χημική ουσία χρησιμοποιείται,
• ποια είναι η συγκέντρωση της ουσίας,
• πόσο επικίνδυνη είναι η ουσία,
• πόση ώρα θα υπάρχει επαφή με το χημικό,
• αν η επαφή είναι περιστασιακή ή συνεχής,
• αν υπάρχει κίνδυνος πιτσιλίσματος ή πλήρους εμβάπτισης,
• αν χρειάζεται λεπτή αίσθηση στα δάχτυλα,
• αν απαιτείται αντιολισθητική επιφάνεια,
• αν υπάρχουν μηχανικοί κίνδυνοι, όπως τριβή, κοπή ή διάτρηση,
• αν υπάρχει κίνδυνος από θερμότητα ή ψύχος,
• αν υπάρχει κίνδυνος από μικροοργανισμούς,
• αν το γάντι θα είναι μίας χρήσης ή επαναχρησιμοποιούμενο,
• ποιο πρότυπο αναγράφεται στη Δήλωση Συμμόρφωσης.

Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να ελέγχεται το τεχνικό φυλλάδιο του γαντιού και το δελτίο δεδομένων ασφαλείας της χημικής ουσίας.

Ενδεικτικά υλικά γαντιών χημικής προστασίας

Η επιλογή του υλικού εξαρτάται από τη χημική ουσία και τη χρήση.

Γάντια νιτριλίου

Τα γάντια νιτριλίου χρησιμοποιούνται συχνά για λάδια, γράσα, καύσιμα, ορισμένους διαλύτες και γενική χημική προστασία. Είναι επίσης πολύ διαδεδομένα σε γάντια μίας χρήσης.

Ανάλογα με το προϊόν, μπορεί να καλύπτονται από EN ISO 374-1, EN ISO 374-5 και EN ISO 21420. Αν υπάρχει και μηχανική προστασία, μπορεί να αναφέρεται επιπλέον το EN 388.

Γάντια νεοπρενίου

Τα γάντια νεοπρενίου προσφέρουν καλή αντοχή σε αρκετές χημικές ουσίες και χρησιμοποιούνται σε βιομηχανικές εφαρμογές.

Συνήθως ελέγχονται με βάση το EN ISO 374-1 για χημικούς κινδύνους και το EN ISO 21420 για τις γενικές απαιτήσεις.

Γάντια PVC

Τα γάντια PVC μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε εργασίες με ορισμένα οξέα, βάσεις, λάδια και υγρά, ανάλογα με τη χημική ουσία.

Για χημική προστασία πρέπει να ελέγχεται αν διαθέτουν EN ISO 374-1 και ποια χημικά γράμματα αναγράφονται κάτω από το εικονόγραμμα του προτύπου.

Γάντια βουτυλίου

Τα γάντια βουτυλίου χρησιμοποιούνται σε ειδικές εφαρμογές όπου απαιτείται αυξημένη προστασία από συγκεκριμένες χημικές ουσίες.

Η επιλογή τους πρέπει να γίνεται πάντα με βάση τον πίνακα χημικής αντοχής του κατασκευαστή και το πρότυπο EN ISO 374-1.

Γάντια φυσικού λάτεξ

Τα γάντια φυσικού λάτεξ προσφέρουν άνεση και ελαστικότητα, αλλά δεν είναι κατάλληλα για όλες τις χημικές ουσίες. Επιπλέον, μπορεί να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις σε ορισμένους εργαζομένους.

Αν προορίζονται για χημική ή βιολογική προστασία, πρέπει να ελέγχεται αν διαθέτουν EN ISO 374-1 ή EN ISO 374-5, ανάλογα με τη χρήση.

Γάντια πολλαπλών στρώσεων

Τα γάντια πολλαπλών στρώσεων χρησιμοποιούνται σε ειδικές περιπτώσεις όπου υπάρχουν σύνθετοι ή δύσκολα προβλέψιμοι χημικοί κίνδυνοι.

Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικός ο έλεγχος του EN ISO 374-1 Type A, B ή C και των χημικών ουσιών για τις οποίες έχει δοκιμαστεί το προϊόν.

Δεν αρκεί μόνο η χημική αντοχή

Ένα γάντι πρέπει να προσφέρει προστασία, αλλά και να επιτρέπει στον εργαζόμενο να εκτελεί σωστά την εργασία του.

Αν το γάντι είναι πολύ χοντρό, μπορεί να μειώσει την αίσθηση αφής και την ακρίβεια των κινήσεων. Αν είναι πολύ λεπτό, μπορεί να μην προσφέρει την απαιτούμενη προστασία.

Επίσης, πρέπει να εφαρμόζει σωστά στο χέρι. Ένα πολύ μεγάλο γάντι δυσκολεύει τον χειρισμό εργαλείων και αντικειμένων, ενώ ένα πολύ στενό γάντι κουράζει το χέρι και μπορεί να σκιστεί ευκολότερα.

Το μήκος του γαντιού είναι επίσης σημαντικό. Σε εργασίες με υγρά ή χημικά, το γάντι πρέπει να καλύπτει επαρκώς τον καρπό και να μην αφήνει εκτεθειμένο δέρμα ανάμεσα στο γάντι και το μανίκι.

Όταν υπάρχουν και άλλοι κίνδυνοι

Σε πολλές εργασίες δεν υπάρχει μόνο χημικός κίνδυνος. Μπορεί να υπάρχουν ταυτόχρονα μηχανικοί, θερμικοί, ψυχροί ή άλλοι κίνδυνοι.

Για αυτό μπορεί να απαιτούνται πρόσθετα πρότυπα:

• EN 388 όταν υπάρχει κίνδυνος από τριβή, κοπή, σχίσιμο ή διάτρηση,
• EN 407 όταν υπάρχει κίνδυνος από θερμότητα, φλόγα ή θερμά αντικείμενα,
• EN 511 όταν η εργασία γίνεται σε ψυχρό περιβάλλον,
• EN 16350 όταν απαιτούνται ηλεκτροστατικές ιδιότητες,
• EN 421 όταν υπάρχει κίνδυνος από ιονίζουσα ακτινοβολία ή ραδιενεργή μόλυνση,
• EN 60903 για μονωτικά γάντια ηλεκτρολόγων,
• EN 12477 για γάντια συγκόλλησης.

Η σωστή επιλογή γίνεται πάντα με βάση όλους τους κινδύνους της εργασίας και όχι μόνο με βάση έναν παράγοντα.

Έλεγχος γαντιών πριν από τη χρήση

Πριν χρησιμοποιηθούν, τα γάντια πρέπει να ελέγχονται προσεκτικά για:

• τρύπες,
• σκισίματα,
• φθορές,
• αλλοιώσεις στο υλικό,
• σκληρύνσεις,
• φουσκώματα,
• σημάδια προηγούμενης χημικής επαφής.

Τα φθαρμένα ή σκισμένα γάντια δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται. Η χρήση ακατάλληλου γαντιού μπορεί να δημιουργήσει ψευδή αίσθηση ασφάλειας και να εκθέσει τον εργαζόμενο σε σοβαρό κίνδυνο.

Εκπαίδευση των εργαζομένων

Η σωστή επιλογή γαντιών πρέπει να συνοδεύεται από σωστή ενημέρωση και εκπαίδευση των εργαζομένων.

Οι εργαζόμενοι πρέπει να γνωρίζουν:

• ποιον κίνδυνο αντιμετωπίζουν,
• ποιο γάντι πρέπει να χρησιμοποιούν,
• ποια είναι τα όρια προστασίας του γαντιού,
• τι σημαίνει το πρότυπο που αναγράφεται στο προϊόν,
• πότε πρέπει να αλλάζουν γάντια,
• πώς αφαιρούνται με ασφάλεια μετά τη χρήση,
• αν πρέπει να καθαρίζονται ή να απορρίπτονται,
• τι πρέπει να κάνουν σε περίπτωση διαρροής ή επαφής με το δέρμα.

Η εκπαίδευση είναι απαραίτητη για να λειτουργεί σωστά κάθε πρόγραμμα Μέσων Ατομικής Προστασίας.

Συμπέρασμα

Η επιλογή γαντιών χημικής προστασίας πρέπει να γίνεται με προσοχή και με βάση τις πραγματικές συνθήκες εργασίας. Δεν υπάρχει ένα γάντι που να προστατεύει από όλες τις χημικές ουσίες και για όλες τις εφαρμογές.

Για σωστή προστασία πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η χημική ουσία, ο χρόνος επαφής, το υλικό, το πάχος, η εφαρμογή, η άνεση, οι οδηγίες του κατασκευαστή και τα πρότυπα που αναγράφονται στο προϊόν.

Για τα γάντια χημικής προστασίας, το βασικό πρότυπο είναι το EN ISO 374-1, ενώ για γενικές απαιτήσεις ισχύει το EN ISO 21420. Αν απαιτείται προστασία από μικροοργανισμούς, πρέπει να ελέγχεται το EN ISO 374-5. Αν υπάρχουν επιπλέον μηχανικοί, θερμικοί ή άλλοι κίνδυνοι, πρέπει να εξετάζονται και τα αντίστοιχα πρότυπα, όπως EN 388, EN 407 ή EN 511.

Στην PROSTASIA SAFETY, μπορείτε να βρείτε γάντια εργασίας και γάντια χημικής προστασίας για επαγγελματική χρήση, ανάλογα με τις ανάγκες του χώρου εργασίας σας.

Επικοινωνήστε μαζί μας για να σας βοηθήσουμε να επιλέξετε το κατάλληλο γάντι προστασίας για τη δική σας εφαρμογή.